De bezoeken

WRN

“Basis van gelijkwaardigheid”

De ambtenaar is de basis voor samenwerking. Dat was de conclusie na het bezoek aan de Werkeenheid Regio Nijmegen (WRN). Er is geen uitgebreide gelaagde structuur nodig voor een goede uitvoering van de taken bij diverse watervraagstukken. 

In deze overzichtelijke regio is er overleg op basis van gelijkwaardigheid en kan er doelmatig gewerkt worden aan de thema’s die in dit gebied van belang zijn. Te denken valt aan klimaatadaptatie, stresstesten, strategische grondwatervoorraden, de Omgevingswet en bodemdaling.

Achterhoek+

“Doelmatig blijven werken”

In het gebied Achterhoek+ zijn zes Afvalwaterteams (AWT’s) actief, die bij de jaarlijkse monitor als aparte regio's rapporteren. Zij opereren waar mogelijk samen, omdat kennis en expertise op peil gehouden worden, door te delen met elkaar. In dit gebied participeert Vitens in diverse projecten. Zij overwegen dan ook om aan te haken bij het platform.

Men kiest voor multischalig samenwerken, grote onderzoeken in de hele regio en operationeel per AWT (gemeentelijk rioleringsplan). 

De grote thema’s van dit moment komen voort uit de Aanvullende Afspraken Bestuursakkoord Water (trainees, data en gegevensverwerking) en klimaatadaptie.

In de toekomst wil men hier doelmatig blijven werken, de professionaliteit verbeteren en meer disciplines betrekken in de waterketen. Waarschijnlijk zullen gemeenten waterwethouders gaan aanstellen. Het bezoek werd afgesloten met een gastvrije samenkomst in de Feestfabriek (locatie van organisatie Zwarte Cross).

Winnet

“Verminderen van kwetsbaarheid, verhogen van kwaliteit”

In de regio Winnet komen het waterschap en veertien gemeenten samen aan tafel. Duurzaamheid staat hoog op de agenda. Er is hier (nog) geen samenwerking met het drinkwaterbedrijf. Men zet in deze regio in op het betrekken van de bewoners en het creëren van bewustwording. 

De inzet van gemeenten neemt weer toe. In de Aanvullende Afspraken Bestuursakkoord Water is er een extra impuls voor het verminderen van kwetsbaarheid en het verhogen van kwaliteit opgenomen. 

Fluvius

“Een nuchtere aanpak met korte lijnen”

De regio Fluvius wordt gevormd door zes gemeenten met veel kleine kernen verspreid over de provincies Drenthe en Overijssel. De gemeenten hebben een gezamenlijk watertakenplan. Het drinkwaterbedrijf is niet actief in de samenwerking, omdat er geen direct belang bij is. Er is gekozen voor een duidelijke structuur. In de regio wordt vooral samengewerkt op projectniveau aan onderwerpen als stedelijk water, klimaatadaptatie, duurzaamheid, kwetsbaarheid. 

Voorbeelden van projecten in deze regio:
gezamenlijk meten en monitoren, onderzoek en implementatie levensduur riolering, verkenning optimaliseren gemalenbeheer. Ze gebruiken de spinnenwebben van de BAW-monitor voor het meten van de voortgang. Het gaat erom elkaar te kennen, informatie te delen, bij elkaar in te springen, etc.
Na 2020 zal er sprake zijn van verbreding van de thema’s.

Maas en Mergelland

“Meer empathie op bewonersavonden”

De regio Maas- en Mergelland heeft een lichte gemeenschappelijke regeling met een gezamenlijk budget. Men is trots op de aanpak en het beheersbaar volgen van het budget. Er is een kruisbestuiving tussen de regio’s Parkstad, Westelijke Mijnstreek en Maas- en Mergelland waarneembaar.
 
In Limburg moet men wel verder op zoek naar brede samenwerking. Deze regio is nog niet ingestapt, maar volgt de ontwikkeling.

De capaciteitsproblemen bij kleine gemeenten in de regio vormen een kwetsbare factor.
De aandachtspunten voor de periode tot 2023zijn klimaataanpak en modderstromen, het creëren van een gegevenshuis, de GRP-projecten GRP. Toename van professionalisering en afstemming over de uitvoering.

Rijnland

“Het is het beeld van een ladder, elk jaar stijgt het niveau van samenwerken een stukje”

In de regio Rijnland wordt gewerkt in vier clusters. De ambtelijke trekkers van deze clusters hebben regelmatig een coördinatie-overleg, waar ook Oasen aanschuift.
 
Differentiatie is een positief gevolg, waarna zaken van elkaar kunnen worden overgenomen. Zo ontwikkelde de Bollenstreek het eerste integrale afvalwaterketenplan en maakte de Leidse regio een Integraal WaterKetenPlan (IWKP).
 
Door de  klimaatadaptatie is er toenemende aandacht bij gemeenten te bespeuren,  mede door de komst van de Omgevingswet en de energietransitie.   

De groei van extremen in het weer zorgt voor meer besef bij gemeentes om nu actief in te stappen. Het gezamenlijke gevoel van urgentie wordt versterkt.

Belangrijkste doelen binnen de samenwerking zijn het afstemmen van investeringen, het in beeld brengen van knelpunten en zorgen dat de beschikbare gegevens op orde zijn. Een belangrijke ontwikkeling is het ’dataportaal’.
 
De branchestandaard ‘Stedelijk waterbeheer’ is uitgevoerd, waardoor in beeld is gebracht welke competenties nodig zijn en welke er missen om taken uit te voeren.

De Meierij

“Meer empathie op bewonersavonden”

In het gebied van regio De Meierij zijn er weinig intrinsieke verschillen die barrières vormen. Sinds 2018 is drinkwaterbedrijf Brabant Water aangesloten. Vanuit de verschillende aandachtsgebieden komt alles samen in het Hemelwaterstructuurplan. De inrichting van het plan, zowel qua structuur als op het gebied van middelen, moet nog verder ontwikkeld worden.

In de door de regio opgestelde Watervisie Werkeenheid De Meierij wordt de richting aangeven, men houdt werksessies en deelt kennis. Er is geen directe link met de budgetten en de capaciteit van de organisaties. De regio ziet het belang om door o.a. het aangaan van partnerschappen en het inzetten van trainees bij elkaar ‘in de keuken’ te kijken. 

Hoeksche Waard

“Er wordt geredeneerd vanuit het totale ‘Hoeksche Waardse’ belang.
Met de nieuwe thema’s is er genoeg werk aan de winkel”

Gezamenlijk inkopen was een eerste aanzet tot samenwerking in de regio Hoeksche Waard. Daarna werd een pilot gestart over de Integrale Sturing Afvalwaterstromen. Daarbij zijn meten, monitoren en een goed werkend regelingssysteem van belang.

De regio scoort in de monitor bijzonder hoog op kwaliteit en beperken van kwetsbaarheid. Omdat de vijf betrokken gemeenten in een vergevorderd stadium van een fusie zijn, gaat samenwerken ook makkelijker.
 
Door de toenemende wateroverlast wordt klimaatadaptatie binnen de samenwerking voortvarend opgepakt. 

Het is mooi om te zien dat medewerkers en bestuurders hierdoor gemotiveerd worden om volgende stappen te maken. Ook op andere kennisgebieden.

In de toekomst zijn hier vervangingsopgave van zuiveringswerken en de problematiek van nieuwe stoffen in het oppervlaktewater mooie uitdagingen. Ook staat toenemende samenwerking met Evides en Oasen op het wensenlijstje.

Vitens

“Samen de vijver groter maken”

Met een werkgebied verdeeld over vijf provincies en honderd winvelden is de omvang van Vitens enorm. Er is een verschil in intensiteit in de samenwerking met de negen betrokken waterschappen in dit gebied. Vitens ervaart de samenwerking met de provincies soepeler dan met de gemeenten.

Het belang van assetmanagement wordt door alle partijen erkend. Uitstroom van personeel door concurrentie en door vergrijzing is een punt van kwetsbaarheid. 

Daarom zijn gesprekken over verbinden met de hogescholen en de universiteiten van groot belang

Grote thema’s die nu spelen zijn klimaatverandering en beschikbaarheid en kwaliteit van water.
Waterhergebruik en waterbesparing zijn in deze regio’s vraagstukken voor de toekomst.
 
Door het grote werkveld moet Vitens continu keuzes en afwegingen maken in brede context. Duurzaamheid en bevlogenheid zijn kernwaarden.

Oasen

“groot enthousiasme”

Oasen heeft in zijn voorzieningengebied met maar liefst vijf van de 21 Nederlandse waterschappen te maken. Het gebied ligt verdeeld over 21 gemeenten, van Kaag en Braassem tot Gorinchem. Bij het drinkwaterbedrijf is groot enthousiasme te bespeuren in de samenwerking binnen Samenwerken aan Water, zowel bij directeur Walter van der Meer als bij de medewerkers.


Het enthousiasme vertaalt zich ook in de betrokkenheid van omgevingsmanager Huib Glerum. Hij is namens Oasen een trouwe bezoeker van de landelijke bijeenkomsten voor de ambtelijke trekkers van de regio's. Ook bij Oasen is de aanpak van de personele kwetsbaarheid een aandachtspunt, zoals bij veel organisaties in de sector. De onderwerpen klimaatadaptatie en de energietransitie staan echter het hoogst op de agenda.